Đi cá biệt đâu không? Mẹ nấu cơm.

Ngày Chủ nhật, bao giờ mẹ cũng rụt rè bước lên gác, chỉ đứng phía sau đứa con trai đang hùi hụi đọc sách, hỏi khẽ: “Trưa ăn cơm không để mẹ nấu?”

Về nhà ăn cơm mẹ nấu. Từng ngày, người mẹ nấu cho ăn và chỉ cần nhìn qua mâm cơm là biết tâm tư buồn vui trong thâm tâm người con. Ăn đời ở kiếp với nhau không hẳn do hai người đã có con. Lê Minh Quốc. Nhưng đừng quên, với người mẹ, con là số một, chồng chỉ đứng vị trí thứ hai.

Và hiện nay, câu hỏi: “Có đi đâu không? Mẹ nấu cơm”, chắc sẽ không còn kéo dài nữa. Thế mà người mẹ không dám phiền hà. Nhưng nếu con mình “lỡ dại” làm chuyện “ngoài luồng” ấy, lập tức người mẹ sẽ dang rộng tay, bởi đó là cháu nội, giọt máu của con trai mình.

Sợ thời kì. Người con cũng chẳng còn trẻ. Người mẹ đã già rồi. Ấy vậy nên có lúc người con vụt bỏ cuộc vui chạy về với mẹ, trước sự ngỡ ngàng của mọi người, cũng bởi: “Chẳng có gì níu kéo anh rời khỏi cơn mê/ Ngoài một điều duy nhất/ Mẹ/ Vâng, mẹ tựa cửa mẹ hiền hậu mẹ kiên nhẫn như đất/ Chờ anh về từ lúc chiều đã khuất”.

Tấm lòng người mẹ là vậy. Mà thật ra người con có làm gì ra hồn đâu, chỉ là viết dăm chữ kiếm cơm mỗi ngày. Nếu cần, họ chỉ giữ lại con mà quên phứt cái lão chồng cà chớn kia… Với con thì không bao giờ, dẫu nó hư hèn nhất. Ngẫu nhiên hôm nọ đọc được câu phương ngôn, thấy lạ: “Mười mặt con chưa hẳn là chồng”. Sẽ không còn vọng bên tai những lời trìu mến, ân cần, khẩn thiết vậy nữa. Biết rằng, câu hỏi này, một ngày nào đó sẽ không còn được nghe nữa.

Niềm vui của người phụ nữ lúc về già, tưởng rằng, chỉ có thế. “Trưa ăn cơm không để mẹ nấu?”. Hỏi xong, nhón chân bước xuống, như thể sợ con trai mình xao nhãng một công việc cực kỳ quan trọng. Khi chưa có chồng, thương bác mẹ, lo cho chị cho em; lúc có chồng lại lo cho chồng, cho con. Thời gian không đủ lao vào những cuộc vui thâu đêm với men say khật khưỡng, với âm nhạc và phấn sáp, hay chìm vào những nỗi khổ cực siêu hình.

Do đó, có những lúc ác liệt đớn đau: “Sầu tình cơm chẳng muốn ăn / đã bưng lấy bát lại dằn xuống mâm”, cũng phải cố nuốt, để an lòng mẹ. Thật lạ, nếu chồng chàng màng có con rơi thì người phụ nữ sẽ đem con về nuôi chăng? Vì ít nhất đó là cũng giọt máu của chồng mình? Đừng hòng. Dù không hỏi, người mẹ không dám hỏi, nhưng lòng muôn vàn âu lo: “Vì sao lại bỏ cơm?”. Đã có những cuộc liên hoan trường giang đại hải những sơn hào hải vị nhưng cũng phải lặng lẽ tìm cách tháo lui để về nhà.

Ảnh: Khắc Hiếu  Có những lúc, đã khuya, người con về nhà trong cơn say rũ, người mềm oặt chỉ chực ngã vật ngã nhào, bỗng tỉnh như sáo khi nghe câu hỏi của mẹ: “Con về đó hả?”, lòng chất đầy hối, tự hứa mai sau sẽ không còn nữa, ngày mai con sẽ “tử tế” hơn.

Nếu được hỏi, người con sẽ trả lời ra sao? Chẳng thể. Phần lớn là vậy. Người mẹ đã già rồi.