Ông Dư cười khà khà: “Từ đó mình được đi ô tô”
Chàng trai H’Mông 30 tuổi này có gương mặt thật sáng, mũi cao và thẳng.
Ngay sau lần thứ ba đánh thắng quân xâm lược, quân và dân Tả Ván được quốc gia gùi danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang”. Nhưng qua lời giới thiệu của Tuấn và lời kể của Vàng Xín Dư, tôi biết ông từng là người chỉ huy của đội du kích xã Tả Ván, đã lập nên một kỳ tích: ba lần đánh thắng quân xâm lược tràn qua từ bên kia biên thuỳ.
Chỉ với khí giới khá thô sơ, nhưng với sự nhanh nhẹn, sáng dạ và lòng anh dũng, những du kích Tả Ván đã bình tĩnh đẩy lùi mấy tiểu đoàn quân chính quy Trung Quốc. Phía bên kia biên thuỳ người ta luôn khiêu khích, sinh sự.
Xã bản Tả Ván (gọi theo đơn vị hành chính là xã Tả Ván) thuộc huyện Quản Bạ, tỉnh Hà Giang. Có lúc, họ bắn pháo suốt cả ngày, dân phải bồng bế đi sơ tán hết.
Theo đúng đề nghị của chúng tôi, vợ chồng Hùng đã đồ sẵn một chõ mèn mén, kèm dưa nương mới hái và một nồi canh ngan (vịt xiêm). Xã có hơn 400 hộ dân với hơn 2. Lần này, tôi đi cùng anh chị em Công đoàn ngành dệt may, cùng anh Lê Quốc Ân - nguyên chủ toạ Tập đoàn dệt may VN, mang theo những món quà đến với trẻ nít 2 xã Tả Ván và Tùng Vài.
Nếu ngẫu nhiên gặp họ, anh sẽ nghĩ họ là nữ giới H’Mông thôi". Ba lần. Canh ngan là món đặc biệt mà người H’Mông “nhịn miệng đãi khách”, dù yêu cầu khẩn thiết của chúng tôi chỉ là mèn mén và dưa nương.
Họ mộc mạc, kiệm lời như đá núi, nhưng có những nụ cười lành sạch tin như… mèn mén. Họ nhầm! Đội du kích Tả Ván, chỉ được trang bị súng trường K44, súng kíp và lựu đạn chày, dưới sự chỉ huy của thư ký Ủy ban xã Vàng Xín Dư, đã bình tĩnh đón tiếp những “vị khách không mời” này.
Khi ấy, họ còn rất trẻ. 800 chiếc áo ấm mới cáu cạnh “nhà giồng được”, cùng nhiều món quà khác được Công đoàn ngành dệt may trao tận tay các học trò mầm non, tiểu học và trung học cơ sở ở 2 xã này. Bên đối phương thiệt hại bao lăm không rõ, về phía ta, cả xã chỉ mất.
Hùng nói, mèn mén phải ăn kèm dưa nương cho mát, còn để “trôi chảy” hơn thì phải có canh, ngon nhất là canh ngan.
Mỗi tấm áo chống rét, mỗi món quà nhỏ đến với các cháu Tả Ván, Tùng Vài bữa nay chính là sự trao gửi niềm tin của chúng ta vào đời ngày mai sẽ bảo vệ từng tấc đất nơi địa đầu giang san. Rất huých với lời mời này, tôi nhắc anh Tuấn - Phó chủ nhiệm Liên minh HTX tỉnh Hà Giang: Tuấn nói với Hùng là cho bọn mình ăn một bữa mèn mén “nhà giồng được” nhé! Anh Tuấn gật đầu: kiên cố rồi! Vì ở đây, mèn mén là món ăn chưa bán ngoài quán, chưa “thị trường”.
Bởi ở đây, tôi không chỉ được ăn mèn mén với dưa nương và canh thịt ngan, dù những món ăn này hòa quyện với nhau tạo nên một hương vị thật mặn mòi, quyến rũ.
Vào giữa tháng 7. Ở nhà Hùng, giữa những chén rượu ngô H’Mông “đặc chủng”, tôi được gặp và hầu chuyện một người đặc biệt: ông bác (bên mẹ, trong nam gọi là cậu) của Ly Thanh Hùng, ông Vàng Xín Dư.
Buổi trưa, theo yêu cầu, tôi được gặp những cựu du kích đã góp phần làm nên “hattrick chiến thắng” của Tả Ván. Nhà của Hùng được dùng luôn làm hội sở hiệp tác xã cho. Người H’Mông là những nhà leo núi bẩm sinh, rất giỏi đánh vận động chiến trên địa hình núi đá hiểm trở. Tiện
Thanh Thảo. Rồi ông Dư kể chuyện: Vào những năm đầu thập niên 80 thế kỷ trước, Tả Ván không lúc nào yên. Và đẩy lùi tới. Một ông cựu quan chức thì cũng không có gì đặc biệt. Tả Ván có 13,5 km đường biên thuỳ với Trung Quốc, là một xã thuộc diện đặc biệt khó khăn.
Các cháu đã có mặt ở sân trường buổi sáng để nhận những tấm áo ấm tình nghĩa. Đường sang đây là độc đạo xuyên núi, Tả Ván lại là xã nhỏ bé nghèo nàn, nên quân xâm lược nghĩ chỉ cần vài ba tiểu đoàn tập kích cùng pháo binh yểm hộ dọn đường là có thể “nuốt trôi” những bản làng hẻo lánh của người H’Mông ở đây.
Cùng trong năm 1984, vào ngày 12. 7, tại chiến trường Vị Xuyên - Hà Giang, quân chính quy Việt Nam đụng độ dữ dội với quân chính quy Trung Quốc. Hùng từng đi lính, giờ xuất ngũ làm chủ nhiệm HTX.
Cổng trời Quản Bạ - Ảnh: Thanh Thảo Từ thị thành Hà Giang, sau khi vượt qua cổng trời Quản Bạ nổi tiếng, trên đường đi Yên Minh - Đồng Văn, xe chúng tôi rẽ theo một con đường nhỏ, khoảng 20 km, dẫn về xã Tả Ván, theo lời mời của anh Ly Thanh Hùng - Chủ nhiệm HTX. Hai bà chị này, một quê Nam Định, một quê Thanh Hóa, nói sõi tiếng H’Mông.
Rồi các cháu sẽ lớn lên, sẽ thành những công dân can đảm giữ gìn phên giậu của đất nước, như ông nội ông ngoại đã làm. Riêng ông Vàng Xín Dư được “lên chức”, được giao nhiều trọng trách, cho tới khi về hưu là Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy.
Và như một ngẫu nhiên tất định, tôi đã tới Tả Ván. Trong bối cảnh ấy, kỳ tích “ba lần đánh thắng quân xâm lược” của những người du kích H’Mông bản Tả Ván đích thực là một điểm son chói lọi tiêu biểu cho cuộc chiến tranh quần chúng, được tiến hành bởi nhân dân và nhằm bảo vệ dân chúng. Người H’Mông ít nói, nhưng nhìn khuân mặt rực rỡ của họ khi khách “được mời” tới nhà, có thể đọc rõ những tình cảm anh em thật nồng ấm.
Tôi đã có một bữa ăn trưa có lẽ là đặc biệt nhất trong đời mình. Ông Dư nguyên là Phó ban Tổ chức Tỉnh ủy Hà Giang, mới về hưu. Hiện, người nào cũng có cháu nội cháu ngoại. Theo con đường độc đạo dẫn vào bản Tả Ván, quân xâm lăng liên tục bị phục kích bởi những “con đại bàng H’Mông” thoắt ẩn thoắt hiện trên những ngọn núi và hẻm núi. Ông Vàng Xín Dư kể: “Thung lũng mình đây bị pháo kích không biết bao nhiêu trận.
Về ăn một bữa cơm trưa của người H’Mông. Ông Vàng Xín Dư (phải) - người từng lập kỳ tích ba lần thắng lợi quân xâm lược từ bên kia biên giới Cả nhà Ly Thanh Hùng niềm nở đón chúng tôi. Câu chuyện của ông Vàng Xín Dư đã kéo tôi trở lại Tả Ván chỉ 2 tháng sau.
Ông Dư nói đùa: "Xã tôi chỉ có 2 người “dân tộc thiểu số” - là hai bà chị người Kinh lấy chồng người H’Mông ở Tả Ván, khi họ cùng đi thanh niên xung phong với nhau.
3 con trâu, do đạn pháo bên kia bắn trúng. Mỗi người góp vài câu, kể thêm cho tôi nghe về những trận đánh oai hùng cách đây ngót 30 năm. Thanh Thủy - vùng núi hiểm trở dọc biên cương - thành chiến địa, nơi những đội viên của chúng ta phải trần lưng chịu pháo, chống những trận tập kích khốc liệt, và hy sinh để giữ từng điểm cao, từng hốc núi. 2012, lần trước nhất tôi có dịp lên cao nguyên đá Quản Bạ - Đồng Văn thuộc Hà Giang.
Khốn cùng lắm”.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét