Báo Thái Lan: Tranh chấp thêm mới vào Biển Đông vẫn bế tắc.

Một số thành viên ASEAN như Philippines đã tìm cách dựa vào trọng tài quốc tế để giải quyết tranh chấp ở Biển Đông, vì Manila cho rằng cho đến nay, không có cơ chế hiệu quả trong khu vực để giải quyết các vấn đề với Trung Quốc

Cuộc họp kéo dài từ ngày 28 đến ngày 30/8 sẽ cung cấp cho các bộ trưởng ngoại giao ASEAN một dịp để đàm đạo về “tàu cao tốc” Trung Quốc, mang lại nhiều đổi thay kinh tế-xã hội cho cả Trung Quốc và các nước láng giềng trong thế kỷ 21.

Lê Chân (theo The Nation). Các vị bộ trưởng ngoại giao ASEAN muốn sớm đạt được bộ lề luật ứng xử quan trọng này, cung cấp cho COC dụng cụ hữu hiệu chứ không phải biến nó thành “một con hổ giấy”. Sau đó, Trung Quốc sẽ đi theo chiều hướng ngược lại và điều này có thể gây nguy hiểm cho các thỏa thuận hiệp tác khác giữa Trung Quốc và các nước ASEAN. ASEAN muốn cuộc họp giữa tháng 9/2013 với Trung Quốc đàm luận trang nghiêm về bản tính của luật lệ ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC), nhưng Bắc Kinh có thể sẽ không gấp đi đến kết luận bất cứ điều gì, mà chỉ gợi mở vấn đề cần được trao đổi.

Việc sớm ưng chuẩn COC có thể không chóng vánh giải quyết được những tranh chấp cụ thể trong khu vực. Các vị bộ trưởng ngoại giao của ASEAN và Trung Quốc sẽ nhóm họp vào tuần tới tại Bắc Kinh để kỷ niệm kỷ niệm 10 năm ngày thiết lập quan hệ đối tác chiến lược Trung Quốc-ASEAN, nhưng chỉ riêng lễ kỷ niệm này chẳng thể làm đổi thay thực trạng của các vấn đề trong khu vực.

Nếu mỗi nước thành viên ASEAN cứ đi theo con đường riêng rẽ, ASEAN và các phương tiện ngoại giao trong khu vực sẽ trở thành vô nghĩa. Cho đến nay, ASEAN và Trung Quốc đã nhất trí Tuyên bố về cách ứng xử của các bên ở Biển Đông (DOC), được ký kết tại Phnom Penh vào ngày 4/11/2002. Nhưng đây là một văn kiện không có tính ràng buộc để phán quyết về khiếu nại hàng hải và tranh chấp.

Tình hình bao tay đến mức một số thành viên ASEAN bắt đầu đặt niềm tin nhiều hơn vào sự hiện diện gia tăng của Mỹ trong khu vực để ứng phó và “cân bằng” thế lực đang lên của Trung Quốc. Tuy nhiên, vấn đề cũ là tranh chấp Biển Đông đang phủ bóng đen và sẽ còn khá âm u trong một thời kì dài, trừ khi các bên sở quan đạt được cách thức giải quyết hợp lý để xoa dịu căng thẳng.

Đương nhiên, Philippines và các nước ASEAN có quyền khoảng giải pháp riêng để giải quyết vấn đề tranh chấp bờ cõi, nhưng điều đó có thể ảnh hưởng đến mối quan hệ tổng thể giữa ASEAN và Trung Quốc. Chính nên, các cuộc họp trong tháng này nên dành thời gian nhiều hơn để bàn bạc về các lệ luật xử sự, đặt ra đường hướng rõ ràng cho cuộc họp tư vấn chính thức giữa các quan chức cao cấp của ASEAN và Trung Quốc, sẽ được tổ chức vào giữa tháng 9, cũng ở Trung Quốc.

Các vị bộ trưởng ngoại giao ASEAN tuyên bố rõ tại một cuộc họp không chính thức ở Hua Hin (Thái Lan) tuần trước rằng ASEAN sẽ đoàn kết để thúc đẩy bộ luật lệ ứng xử của các bên ở Biển Đông (COC).

Nhưng việc chuẩn y COC là “càng sớm, càng tốt” để tránh xung đột trong tương lai ở Biển Đông. Điều này là rất cần thiết đối hòa bình và ổn định lâu dài ở Biển Đông. Tàu chiến Mỹ ở Biển Đông   Theo báo  The Nation  (Dân tộc) của Thái Lan, Trung Quốc và và Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN) sẽ không thể giải quyết tranh chấp bờ cõi đang diễn ra ở Biển Đông, nếu không có dũng khí chính trị trong khâu ra quyết định.